Sligaziun

1. ferms, curaschus – in liun (C)

2. sabia, activa da notg – ina tschuetta (U)

3. luvrusa, engaschada – ina furmicla (N)

4. tschufs, senza manieras – in piertg (D)

5. empatics, vul giugar – in delfin (I)

6. maligna, perderta – in’uolp (Z)

7. fideivels, loials – in tgaun (I)

8. tups, stinaus – in asen (U)

9. sperts, elegants – in tigher (N)

10. libers, independents – in utschi (A)

11. loschs – in pivun (L)

CUNDIZIUNAL

Erklärung

Sco introducziun supplicescha la scolasta ils students da ponderar, tgei animal che mass il meglier aprau cun els e cun lur caracter. Els nodan il num digl animal sin il cedel che la scolasta reparta, la scolasta rimna ils cedels.

Silsuenter emprovan ils students d'attribuir las caracteristicas als animals e cumbineschan els culs maletgs sutvart. El plenum vegnan las damondas discutadas. En connex cun damonda c) scriva la scolasta ils animals ch'ils students han numnau vid la tabla. Ella cumpletescha quels cun in animal che corrispunda a sias atgnas caracteristicas. Silsuenter vegn ponderau en classa, tgei animal che savess representar tgei student/studenta.

Il plaid-clav CUNDIZIUNAL ei il tierm grammatical per in dils quater modus e corrispunda al Konjunktiv II dil tudestg (ich wäre, du würdest, er ginge). El vegn duvraus per exprimer giavischs e fatgs irreals, pia era per descriver tgei animal ch’ins fuss. Il memo grammatical ei d'anflar ella part grammaticala dil mied.

Exempel:

Sch'jeu fuss in animal, lu fuss jeu ina tschuetta e savess sgular tras la notg.

Wenn ich ein Tier wäre, dann wäre ich eine Eule und könnte durch die Nacht fliegen.

Il plaid-clav fa perquei la punt al tema grammatical che suonda sco proxim.

Idea:

La scolasta creescha cartas da memori cun ils animals (davontier il plaid, davostier il maletg) ed ils students dattan il giug per memorisar il scazi da plaids.

Sligaziun

Fuormas dil cundiziunal:

fusses, carmalass, fusses, tunschess, empruass, laguttess, vivess, fusses, sezuppass, daventass, fusses, emprendess, empruass, fuss, seschluitass, fuss, fusses, fuss, fusses

Ins aschunta al tschep dalla fuorma dalla 1. persuna plural d'in verb la finiziun dil cundiziunal.

Exempels:

CANTAR, nus cant-ein, jeu cant-ass 

VIVER, nus viv-in, el viv-ess 

FINIR, nus fin-in, vus fin-esses 

IR, nus m-ein, jeu m-ass 

FAR, nus fag-ein, ti fag-esses

Sligaziun

Erklärung

Ils students scrivan treis construcziuns e laian curreger quellas dalla scolasta. Ina versiun finala senza sbagls scrivan els da bi e tarmettan sco carta alla persuna adressada.

Sligaziun

nus encurin, nus encuressen 

nus riein, vus riesses 

nus luvrein, ella luvrass 

nus gidein, els gidassen 

nus pitin, jeu pitess 

nus dumandein, nus dumandassen 

nus selegrein, vus selegrasses 

nus schein, ellas schessen 

nus mein, nus massen 

nus essan, el fuss 

Erklärung

Il student fa il pensum persuls e bratta suenter il carnet cun siu vischin/sia vischina per schar curreger.  

Sligaziun

Jeu cumprass ina casa, sch’jeu gudignass in milliun. 

Astgassen nus pagar? 

Sche jeu savess eleger, vivess jeu en in casti. 

El fagess bugen in plascher a sia mumma. 

Sch’jeu (ha)vess peda, lu emprendess jeu in lungatg. 

Nus (vu)lessen bugen envidar vus a tscheina. 

Sch’jeu fuss tei, lu pretendess jeu dapli. 

Mes affons durmessen igl entir di, sch’ins schass/schess els. 

Ti masses era a casa, sche ti (ha)vesses nuot da far.  

Erklärung

Il student fa il pensum persuls e bratta suenter il carnet cun siu vischin/sia vischina per schar curreger.  

Sligaziun

Il pli bugen fuss jeu in giat. Jeu gudess las carsinadas da miu possessur e mintgaton pigliass jeu ina miur e vilentass il tgaun dil vischin. Il pli savens schischess jeu denton silla sutga en stiva e durmess aschi ditg sco quei che jeu savess.  

Erklärung

Il student fa il pensum persuls e bratta suenter il carnet cun siu vischin/sia vischina per schar curreger.  

Erklärung

La scolasta copiescha las damondas dil model da copiar e taglia ora las cartas. Las cartas vegnan messas cul tgau engiu sin meisa e mischedadas. In student/ina studenta tila ina carta e tschenta la damonda ad in constudent. Lez dat risposta e raquenta zatgei da sesez, secapescha cun duvrar il cundiziunal. Els astgan era dumandar suenter, sch'enzatgei interessescha els pli fetg. Silsuenter tila in auter student ina damonda e tschenta quella ad in constudent dalla gruppa. Quei cuntinuescha tochen che tuttas damondas ein vegnidas prelegidas e rispundidas. Per finir noda mintga student ina dallas damondas en siu cudisch da lavur e dat risposta a quella en in cuort text. Alla fin prelegia la scolasta las damondas e rispostas e lai lignar la gruppa, tgi che ha scret il text.

Erklärung

La scolasta prelegia ina damonda. Ils students fan patratgs tgi che corrispunda il pli fetg a quei che vegn encuretg. Ei vegn lu dumbrau sin treis e sin treis muossan tuts sin la persuna ch’els han tscherniu. Entras quei vesan ins, tgi che vegn numnau il pli savens dils commembers dalla classa. Sche giavischau, san ins tschentar ina damonda supplementara a quella persuna ch'ei vegnida numnada (p.ex. Savesses ti confirmar quei? Daco manegias ti che ti vegnies numnaus/numnada?).

Varianta:

Cheu san ins era dar il giug Jeu ni ti?. Mintgamai dus students sesan dies a dies. Els tegnan enta pugn ina tabla (davontier stat scret JEU, davostier TI). Suenter la damonda dalla scolasta ston els decider, tgi dad els dus che corrispunda plitost alla damonda e mussar culla tabla il TI ni il JEU. Ils aspectaturs dumbran, contas gadas ch'ils dus students ein stai dil medem meini. Quels dus che han las pli biaras rispostas correctas, han gudignau.

Per finir nodan ils students cun ina colur quei ch'els fagessen e fan in rudi entuorn las damondas, nua ch'els ein vegni eligi dalla classa.

Erklärung

Ella rama dall'incarica A havevan ils students nudau sin in cedel il num digl animal che corrispundess il pli fetg ad els. Cura ch'ils students han scret il text prelegia la scolasta il num d'in animal e la classa legna, tgi che s’identifichescha il pli fetg cun quei animal. Sch'il student pertuccau/la studenta pertuccada ha tschaffen, sa el/ella preleger siu text en classa.