Sligaziun
1.
Il pled 'calamità' significha üna 'gronda disfurtüna'. Tenor Wikipedia es il pled tudais-ch 'Kalamität' gnü imprastà i'l 17. tschientiner dal latin calamitas illa significaziun da ‘disfurtüna’ o da 'grond don'. I'l temp medieval as dovraiva quist'expressiun in general per qualunque mal.
2.
Oters pleds per 'calamità' (tud. 'Unglück') sun: disfurtüna, disgrazcha, malagrazcha, malavantüra, malom, svantüra o eir accidaint.
3.
L'accidaint dal silip cun ir sül chastè per metter aint l'anè es üna vaira calamità, üna disgrazcha tragica, ingio cha'l silip as ferischa greivamaing e moura in consequenza da las feridas.
4.
Resposta pussibla: Istorgias d'amur tanter duos creatüras differentas nu sun insè alch insolit. La fabla dal silip e la furmia es üna varianta speciala dal raquint 'La cigale et la fourmi' (Die Grille und die Ameise) da Jean de La Fontaine, ingio chi nu dà üna maridaglia tanter il silip e la furmia, ma ingio cha'l silip gioda la vita da chastör e leivsen, chantond e giodond il chod sulai d'instà e fond schnöss da la furmia chi ramassa diligiaintamaing spias e proviant per l’inviern. Cur chi vain l’inviern e'l silip nu chatta ingüna nudritüra, rouva'l a la furmia da til dar alch dal proviant cha quella vaiva ramassà d'instà. Ma la furmia refüsa l'agüd al silip fomantà, dschond ch'el dessa ir svess a tscherchar da magliar. La morala da l'istorgia es quia ün avertimaint: I nu basta be da viver i'l preschaint, i's sto eir pensar a l'avegnir e's preparar per temps plü difficils.
5.
L'istorgia dal silip e la furmia muossa cha amur e tragedia sun suvent colliadas strettamaing üna cun tschella. L'amur nu finischa adüna bain. Ma suvent sun güsta las istorgias d'amur tragicas quellas chi’ns toccan il plü ferm.
6.
L'istorgia d'amur la plü famusa es bain quella da 'Romeo e Julia', l'istorgia da duos amants da famiglias dvantadas inimias chi finischa i'l suicidi dals duos amants. Manzun special per ün'istorgia tragica in lingua rumantscha merita la veglia chanzun populara sursilvana 'Canzun dil bau' (text: Gian Fontana, cumposiziun: Tumasch Dolf), ingio ch'ün bo (scarafag) vain schmagognà d'ün aradè e moura.
Erklärung
Ils students s'infuormeschan cun agüd dal vocabulari online davart la significaziun dal pled da soluziun 'calamità'. Lura discutan els in duos las dumondas.
Sco evaluaziun po la magistra formular frasas e’ls students stan sü, sch’els pon confermar quellas:
| • |
La chanzun cuntegna ün’istorgia d'amur. (güst)
|
| • |
Il silip nu voul maridar a la furmia. (fos)
|
| • |
Els maridan in baselgia. (güst)
|
| • |
Il silip e la furmia survegnan ün uffant. (fos)
|
| • |
Els passaintan lur glüna d'meil sur mar. (fos)
|
| • |
Il silip vain amalà. (fos)
|
| • |
La furmia fa tuot il pussibel per güdar al silip. (güst)
|
| • |
L'istorgia dal silip e la furmia finischa bain. (fos)
|